Psychoterapia Gestalt


Na poczatku ubieglego stulecia grupa psychologów z Uniwersytetu Berlinskiego: Wertheimer, Kohler, Koffka zaatakowala zarówno koncepcje kojarzenia elementów jako podstawy percepcji oraz analize introspektywna jako klucz do pierwotnego, zasadnizego doswiadczenia. Zamiast tego polozyli oni nacisk na wrodzone procesy organizujace powodujace, ze rózne struktury sa pierwotna wlasciwoscia doswiadczenia. Wedlug postaciowców, nasza percepcja kontekstu i relacji jest podstawowa dana. Niemieckie slowo „Gestalt” (tlum. postac) ciezko jest dokladnie przetlumaczyc; najbardziej zblizone pod wzgledem znaczenia jest slowo konfiguracja albo uklad. Konfiguracje uwaza sie za zasadnicza jednostke percepcji oraz innych doswiadczen. Wedlug teorii Gestalt calosc jest czyms wiecej niz suma swych czesci i na wiele sposobów determinuje charakter oraz zachowanie sie owych czesci, a nie odwrotnie.

Wlasciwosci relacyjne sa czescia pierwotnego spostrzezenia (percepcji), nie zas dodane pózniej na skutek wnioskowania. Dla przykladu: zadna introspekcyjna analiza pozornego ruchu w przypadku jakiegos zjawiska nie moze spowodowac, ze ten ruch zniknie. Badania Barlowa nad neuronami potwierdzaja tezy Gestlt, ze cechy strukturalne sa wytworem sil organizacyjnych, które oddzialuja w ukladzie nerwowym. Natomiast mechanizm fizjologiczny jest nieco odmienny, poniewaz postaciowcy zakladaja, iz zorganizowywanie zachodzi w mózgu, zgodnie z modelem pola sil, podczas gdy odkrycie analizatorów cech ujawnilo dobitnie, ze pojedyncze neurony reaguja na pewne cechy strukturalne w polu wzrokowym.