Ruch humanistyczny zyskal miano „trzeciej sily” w psychologii, poniewaz wyrósl z reakcji zarówno przeciw pesymistycznemu pogladowi na nature ludzka, prezentowanemu przez teorie psychoanalityczna, jak i przeciw mechanistycznemu stanowisku behawioryzmu. W tym czasie, gdy w USA ksztaltowal sie ruch humanistyczny, podobne poglady, które okresla sie razem jako egzystencjalizm, zyskaly sobie akceptacje na kontynencie europejskim. Egzystencjalizm byl przewaznie wynikiem wyraznie zaznaczajacego sie niezadowolenia z tradycyjnej filozofii, ocenianej jako powierzchowna, akademicka i oderwana od zycia (Kaufamn, 1956).
Waznym czynnikiem, który laczy psychoterapie humanistyczna z egzystencjalizmem, jest przyjecie przez oba kierunki fenomenologii jako podstawy filozoficznej. Podstawowe zalozenie fenomenologii glosi, ze cala wiedza czlowieka opiera sie na doswiadczeniu, zasadnicze zas podejscie polega w tym wypadku na utrzymywaniu otwartosci wobec danych pochodzacych z doswiadczenia i gotowosci przyjmowania ich, w miare jak sie pojawiaja. Obserwator stara sie odlozyc wszelkie uksztaltowane wczesniej poglady na dana osobe czy sytuacje, wszelkie sady o wartosci, relacjach przyczynowo- skutkowych, a co wiecej, nawet rozróznienie miedzy podmiotem a przedmiotem. W psychoterapii podejscie to polega na otworzeniu sie na sprawy i osobe pacjenta i akceptowaniu go takim, jaki sie nam ukazuje. To tej wlasnie osobie, jaka jest w danej chwili, tu i teraz, trzeba poswiecac uwage i troske, zrozumiec ja i wyleczyc.
Termin egzystencjalizm wywodzi sie od lacinskiego slowa existere - powstawac lub pojawic sie - które dobrze oddaje charakterystyczne dla tego kierunku skoncentrowanie sie na egzystujacej istocie ludzkiej,jaka staje sie lub ksztaltuje. Egzystencjalizm jest próba zrozumienia naszej jedynej w swym rodzaju pozycji we wszechswiecie: naszej zdolnosci przezywania uczuc milosci lub nienawisci, naszego cierpienia, naszej swiadomosci oraz wiedzy o swej wlasnej, nieuchronnej smierci.